‘Indehoy’ is een modern Indonesisch woord en betekent vrijen, de liefde bedrijven. Het komt oorspronkelijk uit het Nederlands: de reis naar Indië werd niet alleen uit winstoogmerk ondernomen maar ook uit vleselijke begeerte. Aan de hand van deze rode draad onderzoekt Lizzy van Leeuwen de rol van seks in het koloniale project, die misschien wel belangrijker was dan die van geweld. Al vanaf de voc-tijd werd getracht door seksuele machtspolitiek winsten veilig te stellen, orde te handhaven, terrein te winnen en conflicten te beslechten. Dat ging niet vanzelf. De protestantse Hollandse moraal botste hard met de eigenzinnige vrije zeden van de Oost. Over de verrassende en cruciale wisselwerking tussen de seksuele praktijken van de overheersten en die van de overheersers in Indië is niet eerder zoveel geschreven en in beeld gebracht. Inleiding 9 Deel I De seksuele politiek van de Vereenigde Oostindische Compagnie 1602-1799 19 1. De vrijzinnige Oost en de vroege VOC. Seks, winst en bevolkingspolitiek 20 Het verhaal van Si Djagoer – een introductie – Seksualiteit in de prekoloniale Indische archipel – Het ‘tijdelijke huwelijk’– Voorspel – Coen en de angst voor ontucht 2. Tegen de ‘vuyligheden’. Ontucht en disciplinering in Batavia 42 Geschiedenis van Tjieuw en Jerisina – Dubieuze dames – Regelzucht en de seksuele openbare orde – Verchristelijking en het huwelijk – Pronkzucht, onfatsoen en sociale scheidslijnen – Dubbele moraal: praktijkgevallen 3. Aan boord: opsporing en bestraffing van seksuele diversiteit. Het vrouwenrisico 64 De ‘pragmatische’ VOC – Intermezzo: de bestraffing van Coens pleegdochter Sara Specx – Gelijkgeslachtelijke seks en bestialiteit – Bestraffing in de VOC-praktijk: de korte levens van Justus Schouten (1600-1644) en Leendert Hasenbosch (1695-1725) – Confrontaties I: vrouwen aan boord – Confrontaties II: vrouwen als man 4. Achttiende-eeuwse zedelijke praktijken en de opkomst van het Indische huishouden 96 Matrozenliedjes en erotische avonturen – Seksueel misbruik nader bekeken – Verindisching van de koloniale maatschappij – Levens van ‘mindere’ koloniale vrouwen 5. De late VOC en seksslavernij. Sodomie en seksualiteit in de Midden-Javaanse hofcultuur 118 Hervormingspogingen – Opstandige slavinnen en de ‘goede zeden’ – De VOC en de mohammedaanse ‘enormiteiten’ – Homoerotische verwikkelingen bespioneerd – Seksueel leven in het binnenste van de Javaanse kraton Deel II De korte negentiende eeuw: de erotisering van de nieuwe imperiale orde 143 6. Daendels, het Britse Tussenbestuur en het onfatsoen van Indië 144 Het einde van de VOC en de aanpak van Daendels – Een eerste anti-Indisch offensief: Olivia Raffles – Britse contacten met de ‘natives’. Alexander Hare en de bestorming van de Jogjase kraton 7. Erotische transities: de Serat Centhini. De ontering van Diponegoro’s kraton 162 Het verschijnen van de grote Serat Centhini – De aanloop naar de Java-oorlog: ‘grensoverschrijdende’ seks. De toestand in Japan 8. De nieuwe plaats van bijvrouwen, verloofdes en echtgenotes. De wereld van de nonna 179 ‘Kratondames’ en hun positie in Nederlands-Indië – Verandering op de koloniale huwelijksmarkt – Concubines en het Indische huwelijk – Opkomst van de ‘typische nonna’ – Indische romans: representaties van de nonna als erotisch misverstand – Leven als een Indische roman: het seksuele vernuft van Snouck Hurgronje 9. De wereld van de njai. Djamoes, vergif en goena-goena 212 Het gevaar van de njai – Uit de praktijk: de zaak-Swaving – Goena-goena, obats en djamoes in de Indische wereld – Inheemse erotiserende middelen en technieken 10. Jan Fuselier en zijn begeerte: het prostitutievraagstuk, moentji’s en de ‘zedeloze gruwelen’ in de tangsi 239 Ontucht tijdens het Cultuurstelsel en in Harderwijk, het gootgat van Europa – Prostitutie op Java 1830-1900 – Moentji’s – Het leven in de tangsi – De slag om de tangsi als onzedelijk oord Deel III Afscheid van de oversekste kolonie 271 11. De opkomst van het Indische zedenmisdrijf 272 Indrukken van een totok: de lustopwekkende galg – De zaak- Polaman. De pers over de verpaupering – Indrukken van een Indische jongen: ‘afgesneden borsten’ en de moord op ritmeester Hoogeveen – Het ultieme koloniale zedenmisdrijf: de zaak-Born en de ‘grote levensdingen’ 12. Dubieus en dubieuzer: van de nonna naar het Indisch meisje. Het ‘paupermeisje’ 299 Bas Veth en zijn aversies – Een Indisch meisje klapt uit de school – Verpauperde meisjes en vrouwen – Misbruik I: kleur en klasse – Misbruik II: traditie en moderniteit 13. Indische prikkellectuur, realistische romans en ‘libertinage’. Dames in sarong en kabaja 323 Ontucht in de populaire cultuur en in de werkelijkheid – Modern Indië als bron voor literaire pornografie met een moraal – E. du Perron en Marietje van Oordt: erotische rolverwisselingen – Dames in sarong en kabaja. Naar een nieuwe huwelijkswet? 14. Koloniale uraniërs, homoseksualiteit en sodomie. De schaamte van Soewardi 355 Indische aandacht voor het ‘uranisme’ – ‘Eulenberg’ op Java? – Taboedoorbreking in de cultuur: Indië als zedelijke vrijplaats – De Kaja-Kaja, ‘onduldbare’ ontucht van inlandse gedetineerden en het probleem van de jongensprostitués 15. ‘Gay paradise’. Bali, de zedenschandalen van de jaren dertig en het einde van het erotisch elysium 379 De erfenis van dr. Julius Jacobs – Walter Spies op Bali – Het koloniale ‘gay paradise’ en de ‘Boedjang-club’ – ‘Gemaltraiteerde knapen’, misbruikte meisjes en de waarschuwing van Zentgraaff – Het ‘Reinigingsproces’ vangt aan – Achtergronden van het Zedenschandaal: vermoedens en duidingen – Een opgedoken oude brief. Afscheid van sensueel Indië Noten 409 Literatuurlijst 433 Namenregister 441