Sinds duizenden jaren zijn archieven een onmisbare basis voor het functioneren van complexe samenlevingen. Archieven hebben in de loop der tijden de meest uiteenlopende vormen aangenomen. Waar in de oudheid informatie werd vastgelegd op kleitabletten, wordt tegenwoordig een overvloed aan informatie digitaal vastgelegd en gebruikt. "Inleiding in de archivistiek" is een introductie in het denken over, en het gebruiken en beheren van archieven. Op een toegankelijke wijze worden de geschiedenis, de basisbegrippen en -principes, de betrokkenen en de verschillende contexten beschreven. Daarnaast worden de voornaamste activiteiten van het gebruik, de samenstelling, het beheer en de besturing toegelicht. De thema’s worden geïllustreerd met talrijke historische en recente voorbeelden uit de praktijk. Het boek besluit met een aantal beelden en filosofische benaderingen over het archief. Het boek is bedoeld als een kennismaking van het vakgebied voor studenten en beginnende vakgenoten; voor professionals van verwante informatiedisciplines zoals ICT, gegevensbescherming en cybersecurity; en voor journalisten, juristen, onderzoekers, managers en bestuurders. ‘Actueel en zeer lezenswaardig.’ – Bert de Vries, directeur Stadsarchief Amsterdam ‘Verplichte literatuur voor archivarissen en informatieprofessionals.’ – Thijs Hessling, coördinator/docent post-hbo Archivistiek aan de HvA ‘Een mooi boek dat momenteel echt ontbreekt op de markt.’ – Alice Poesjkin, alumna Reinwardt Academie ‘Een boeiend en erudiet boek.’ – Rienk Jonker, oud-gemeentearchivaris Leeuwarden en archieftheoreticus ‘Uitstekende inleiding, toegankelijk geschreven en volledig. Ten zeerste aanbevolen voor iedereen die nu wel eens wil weten waarom er mensen zijn die zich er heel druk om maken!’ – Geert-Jan van Bussel, senior onderzoeker aan de HvA, informatiestrateeg en auditor Voorwoord 9 1. Inleiding 11 1.1 Reden, doel en karakter 11 1.2 Overzicht van de inhoud 14 2. Belang en geschiedenis 17 2.1 Belang 17 2.2 Van kleitablet tot cloud 19 2.3 Archieftheorie 33 2.4 Samenvatting 44 3. Def inities 47 3.1 Inleiding 47 3.2 Archief 49 3.3 Verzameling 59 3.4 Document 62 3.5 Gegevens 63 3.6 Informatie 66 3.7 Samenvatting 73 4. Beginselen 77 4.1 Inleiding 77 4.2 Activiteitgebonden 77 4.3 Vorminclusief 78 4.4 Authentiek 81 4.5 Toegankelijk 85 4.6 Duurzaam 88 4.7 Twee mogelijke misverstanden 89 4.8 Samenvatting 91 5. Betrokkenen 93 5.1 Inleiding 93 5.2 Gebruikers 93 5.3 Vormers 96 5.4 Beheerders 99 5.5 Controleurs 101 5.6 Beslissers 103 5.7 Samenvatting 104 6. Contexten 107 6.1 Inleiding 107 6.2 Domeinen 107 6.3 Thema’s 118 6.4 Samenvatting 142 7. Processen 145 7.1 Inleiding 145 7.2 Opbouwen 146 7.3 Toegankelijk maken 157 7.4 Beschikbaar stellen 163 7.5 Bewaren, beveiligen en beschermen 170 7.6 Gegevens beheren 187 7.7 Zorgen 194 7.8 Samenvatting 204 8. Ethiek 209 8.1 Inleiding 209 8.2 Macro-ethiek 212 8.3 Micro-ethiek 214 8.4 Bruno Latour en het Parlement van het Archief 218 8.5 Samenvatting 220 9. Tot slot 221 9.1 Samenvatting van het voorafgaande 221 9.2 De aard en de toekomst van het archief 223 10. Bijlagen 231 10.1 Dankwoord 231 10.2 Over de auteur 232 10.3 Lijst van afkortingen 233 10.4 Bronnen en literatuur 235 10.5 Noten 252 10.6 Register 269