Het leest als een sprookje: dankzij een onverwachte erfenis kon de jonge tuinknecht Hendrik van Lunteren de bloem- en boomkwekerij ‘Flora’s Hof’ stichten aan de voet van de Domtoren. De succesvolle onderneming vormde de thuisbasis van drie generaties Van Lunteren – Hendrik, zoon Samuel en kleinzoon Izaak – die gedurende de negentiende eeuw tot de landelijke top van de horticultuur en (landschaps)architectuur behoorden. Zij waren telkens op de hoogte van internationale ontwikkelingen, of het nu ging om nieuw geïmporteerde planten, bouwtechnische innovaties of ideeën omtrent volksgezondheid. Hun oeuvre is gerelateerd aan de grote thema’s uit de negentiende eeuw: met ontwerpen voor openbare wandelplaatsen en zelfs complete buitenplaatsen bedienden zij de Utrechtse elite. Vanuit een sterke maatschappelijke betrokkenheid zetten zij zich echter minstens zozeer in voor de verbetering van de leefomstandigheden van ‘minvermogenden’. Vanuit verschillende invalshoeken belicht dit boek deze ten onrechte vergeten familie en hun belangrijkste werken als architecten en landschapsontwerpers. Voorwoord Michiel Plomp & Ronald Trum 7 Inleiding Erik de Jong & Hanneke Ronnes 11 deel i – Drie generaties Van Lunteren, opkomst, bloei en einde 25 1. Swellengrebels erfenis, of hoe Hendrik van Lunteren zijn loopbaan begon Pien Lammertse-Tjalma & Friso Lammertse 27 2. De familie Van Lunteren en hun kwekerij Flora’s Hof Dominique Vermeulen &Wanda Waanders 39 deel ii – De werken van de Van Lunterens 63 3. Principalen en patronen. De clientèle van de Van Lunterens Dominique Vermeulen 65 4. De parken van de Van Lunterens Dominique Vermeulen, Merel Haverman & Peter Verhoeff 85 5. De architectenpraktijk van drie generaties Van Lunteren Dominique Vermeulen 109 6. Van Lunteren-ensembles Dominique Vermeulen & Ronald van Immerseel 145 7. Overzicht van het oeuvre van drie generaties van Lunteren Dominique Vermeulen 171 deel iii – Deelstudies 181 8. Het plantenaanbod van de firma H. van Lunteren & Zoon, een eerste verkenning Renske Ek & Mirjam Lemmens 183 9. Hendrik van Lunteren als ‘architect der stadswandelingen’ in Amersfoort en Zwolle Sandra J. den Dulk 195 10. Een tuin voor natuurhistorie: H. van Lunteren & Zoon en het Genootschap Natura Artis Magistra 1840-1853 Erik de Jong 205 11. Het koetshuis en de parkaanleg van de Gelderse Toren, 1844-1847 Martijn Andela 221 overzicht van werken en veilingen 233 Kaarten met overzicht oeuvre 234 Werkenlijst 236 Veilingenlijst 250 Kaart met overzicht veilingen 251 bijlagen 253 Bijlage 1: Boekenlijst nalatenschap Hendrik Swellengrebel 254 Bijlage 2: Netwerk van opdrachtgevers 256 Bijlage 3: Stamboom met verwantschappen 258 Bibliografie 261 Dankwoord 271 Biografieën auteurs 273 Register 275